دستگاه اکسیژن ساز در بیمارستان

۲۸ بهمن ۱۳۹۶ ۱۲:۵۷:۲۶ ب.ظ

دستگاه اکسیژن ساز در بیمارستان

دستگاه اکسیژن ساز همان طور که می دانیم گاز اکسیژن محیط را تغلیظ کرده و تحویل بیمار می دهد.  

کمپرسور دستگاه هوا را مکیده و آن را فشرده می سازد و سپس از میان ستون های زئولیت عبور می دهد. این ستون ها طوری طراحی شده اند که اکسیژن را عبور داده و نیتروژن را بر می گردانند. گاز اکسیژن تغلیظ شده نیز در یک مخزن جمع می شود و در نهایت از میان یک رگلاتور تنظیم کننده فشار عبور می کند و به بیمار با کمک یک کانولا تحویل داده می شود. در نتیجه بیمار با بینی خود هم هوای محیط را تنفس می کند و هم از گاز اکسیژن غنی شده خارج شده از کانولا تنفس می کند.

در اروپا و امریکا اکسیژن سازها دستگاه های مراقبت خانگی هستند که توسط بیمار در منزل برای اکسیژن تراپی های طولانی مدت استفاده می شود. در بیمارستان ها معمولا اکسیژن ساز پیدا نمی شود زیرا در آنجا گاز اکسیژن مورد نیاز توسط یک سیستم تامین کننده مرکزی و یا مخازن اکسیژن تامین می شود. اما در برخی مناطق اغلب در بیمارستان ها نیز یافت می شود. نه تنها در بخش ها بلکه در اتاق عمل و ICU ها هم موجود هستند. این به این خاطر است که اولا یک منبع گاز مرکزی وجود ندارد و از طرف دیگر سیلندرهای اکسیژن هم گران هستند و پر کردن های مجدد آن ها نیز سختی هایی را به دنبال دارد. در اتاق های عمل اکسیژن ساز به طور مستقیم به دستگاه بیهوشی وصل می شود و مزیت آن ها این است که بین 15 تا 20 کیلوگرم وزن داشته و قابل حرکت هم هستند.

اکسیژن تراپی

گاز اکسیژن

اکسیژن یک گاز بی رنگ و بو با فرمول O2 است. هوای محیط شامل 20 درصد اکسیژن و 78 درصد نیتروژن است اما تنها اکسیژن برای ادامه حیات موجودات زنده ضروری است. اکسیژن توسط ریه ها جذب شده و آنگاه به خون منتقل شده و از طریق قلب به همه سلول های بدن پمپ می شود. ماده زائد سلول ها هم گاز کربن دی اکسید است که مجدد وارد جریان خون شده و از طریق قلب به ریه ها پمپ می شود و از آنجا طی عمل بازدم از بدن خارج می شود. اگر بدن انسان برای بیش از چند دقیقه اکسیژن دریافت نکند ممکن است منجر به بیهوشی و مرگ شود. تکنیسین های بیمارستان غلظت اکسیژن دستگاه را با یک آنالایزر اکسیژن اندازه می گیرند و پزشکان و پرستاران نیز غلظت گاز اکسیژن خون بیمار را با استفاده از دستگاه پالس اکسی متر اندازه می گیرند.

خطرات اکسیژن

غلظت بالای گاز اکسیژن احتراق سریع را در پی دارد. تزریق گاز اکسیژن به آتش به سرعت شدت آن را افزایش می دهد و می تواند حتی احتراق موادی را که در حالت عادی قابل سوختن نیستند را افزایش دهد. به همین دلیل کار با روغن و گریس بر روی هر ماده ای که در تماس با گاز اکسیژن می آیند مجاز نیست. روغن و گریس تحت شرایط نرمال می سوزند و به آسانی هم با گاز اکسیژن شعله ور می شوند.

دقت کنید:

  • اکسیژن از احتراق پشتیبانی می کند. همه اجزا و موادی که در تماس با گاز اکسیژن هستند بایستی کاملا تمیز شوند.

  • زمانی که با اکسیژن کار می کنید از شعله های باز دوری کنید. استفاده از روغن و گریس نیز کاملا ممنوع است.

اکسیژن ساز در بیمارستان های محلی

در بیمارستان های کوچک دستگاه اکسیژن ساز اغلب به عنوان منبع اصلی تامین اکسیژن محسوب می شود. آن ها برای جایگزینی سیلندرهای اکسیژنی که اغلب گران هستند و دسترسی به آن ها هم کمی مشکل است استفاده می شوند. این دستگاه ها عالی کار می کنند اما محدودیت هایی هم برای آن ها وجود دارد. اکسیژن تولید شده یک اکسیژن ساز نمی تواند ذخیره شود. هر زمان که گاز اکسیژن مورد نیاز است دستگاه روشن شده و شروع به کار می کند. بنابراین جریان برق بایستی هر زمانی در دسترس باشد. بزرگترین چالش این دستگاه هم همین است. به ویژه در مناطق دور افتاده که نوسانات برق و قطعی طولانی مدت برق امری عادی است. همین طور رطوبت بالای هوا در کشورهای گرمسیری و ساحلی منجر به بروز مشکلاتی می شود. در چنین موقعیت هایی گرانول های زئولیت در ستون ها سریع تر مسدود شده و بلا استفاده می شود. در نهایت عدم نگهداری یک فاکتور دیگر است. این دستگاه نیاز به نگهداری مداوم دارد و به لوازم یدکی خاصی هم نیاز دارد.

در ادامه مزایا و محدودیت های استفاده از اکسیژن ساز را به عنوان یک منبع اصلی تامین اکسیژن در بیمارستان ها توضیح خواهیم داد.

مزایا:

  • اکسیژن همیشه در دسترس خواهد بود (تا زمانی که برق وجود دارد)

  • اکسیژن تولید شده ارزان است.

معایب:

  • همیشه باید به جریان برق دسترسی داشته باشید.

  • مصرف برق زیاد است(300-600W)

  • امکان داشتن باتری پشتیبان وجود ندارد.

  • نگهداری مداوم نیاز دارد.

  • لوازم یدکی مثل فیلترها برای نگهداری مورد نیاز است.

  • لوازم خاصی نیز مورد نیاز تعمیرکاران است.

  • در مناطق بسیار مرطوب نیز مشکلاتی را به دنبال دارد.

اکسیژن ساز بیمارستان

نکته: اکسیژن ساز تا زمانی که دسترسی به برق و یا کپسول ذخیره به عنوان پشتیبان وجود دارد گزینه ارزان تر و بهتر است.

کاربرد

قبل از روشن کردن دستگاه تیوب اتصال و انسدادها را بررسی کنید. وقتی دستگاه برای درمان استفاده می شود مرطوب کننده را با مقدار کافی آب مقطر پر کنید. درپوش آن را محکم ببندید. دستگاه را روشن کنید و دو دقیقه منتظر بمانید تا غلظت گاز اکسیژن بالا رود. اما حتی در غلظت پایین نیز دستگاه به محض روشن شدن هوا را تحویل می دهد و می توانید با بررسی مرطوب کننده و تیوب آن را حس کنید.  اگر همه چیز درست باشد در لیوان مرطوب کننده حباب های اکسیژن را در آب می بینید. تمام اکسیژن سازها فلومتری با قابلیت تنظیم جریان اکسیژن دارند که با یک توپ شناور کوچک در یک تیوب شیشه ای نشان داده شده است. می توان آن را در یک مقدار دلخواه تنظیم کرد. 

مرطوب کننده

معمولا دستگاه های اکسیژن ساز مورد استفاده در اکسیژن تراپی از طریق کانولا یا نازل اکسیژن به بیماران می رسد. برای رسیدن به این نقطه اکسیژن باید ابتدا کمی رطوبت جذب کند زیرا به صورت خشک ممکن است منجر به خشک شدن مخاط بینی و تحریک بینی بیمار شود.

مرطوب کننده یک بطری پلاستیکی است که به میزان خاصی با آب پر می شود. اکسیژن از میان آب عبور کرده و میزان رطوبت مورد نیاز خود را تامین می کند. البته بهتر است برای جلوگیری از ایجاد رسوب در لیوان از آب مقطر استفاده کنید. در صورت عدم دسترسی به آب مقطر از آب جوشیده سرد شده استفاده کنید. در حالت کلی مرطوب کننده به طور مستقیم به خروجی رگلاتور جریان بدون حتی یک تیوب اتصال متصل می شود. اما گاهی دستگاه در کنار بیمار قرار نمی گیرد و در یک فاصله ای نسبت به بیمار قرار می گیرد و در نتیجه یک شلنگ اکسیژن بلندتری مورد نیاز است تا بین مرطوب کننده و اکسیژن ساز قرار بگیرد. اگر این تیوب بلندتر بعد از مرطوب کننده متصل شود اکسیژن مرطوب ممکن است در تیوب تصعید شده و در نتیجه آب منجر به مسدود شدن شلنگ شود.

مرطوب کننده اکسیژن ساز

فیلترها

کاربران معمولا به دو فیلتر دسترسی دارند که باید به صورت پیوسته تمیز و یا تعویض شوند. این فیلتر گرد و غبار هوا را جذب می کند و باید یک بار در هفته تمیز شود. این فیلتر قابل شست و شو است. بعد از فیلتر گرد و غبار فیلتر دیگری وجود دارد به نام فیلتر باکتری. این فیلتر باید حداقل دو بار در سال تعویض شود. این فیلتر قابل شست و شو و استفاده مجدد نیست.

 

هشدارها

اکسیژن سازها به یک سیستم شنیداری مجهز شده اند. این آلارم ها مربوط به تغییر فشار و یا قطعی جریان است. اکسیژن ساز های زیادی توانایی بررسی غلظت اکسیژن تولیدی در خروجی دستگاه را دارند. زمانی که غلظت به زیر 80 درصد افت می کند دستگاه شروع به آلارم دادن می کند. در دقایق اول شروع کار دستگاه که هنوز غلظت اکسیژن به میزان مطلوب نرسیده این آلارم ها غیر فعال است.  یک باتری 9 ولت برای فراهم نمودن برق لازم برای آلارم های دستگاه در هنگامی که دستگاه خاموش است وجود دارد.

دستور العمل

همیشه همراه با اکسیژن ساز یک دستور العمل مصرف هم عرضه می شود. می توان از آن کپی گرفته و آن را همراه دستگاه قرار دهیم. در دستگاه های اهدایی و یا دست دوم معمولا این دستور العمل ها گم می شوند. در این موارد سعی کنید تا دستورالعمل را از سایت سازنده دانلود کنید.

دستورالعمل نگهداری کاربر

  • به منظور حفظ غلظت اکسیژن در شرایط مناسب کاربر بایستی بررسی ها و تمیزکاری های منظمی را انجام دهد. فرایند تمیز کردن باید در برنامه روزانه و هفتگی پرسنل بیمارستان قرار گیرد.

  • آب مرطوب کننده را به صورت روزانه تعویض کنید و مرطوب کننده را بشویید. تنها آب دیونایز برای دستگاه استفاده کنید. فیلتر گرد و عبار را هفته ای یک بار بشویید.

  • بگذارید دستگاه نیم ساعت تا یک ساعت در هفته کار کند. حتی اگر تحت استفاده مداوم نیست.

نکات مصرف دستگاه:

معمول ترین مشکلی که در طول استفاده از دستگاه ممکن است پیش بیاید مسدود شدن راه های هوایی و یا مرطوب کننده است. در ادامه مسائل مربوط و راه حل هایشان را ذکر می کنیم:

  • جریان اکسیژن مسدود شده و هیچ حبابی در لیوان مرطوب کننده مشاهده نمی شود. توپی فلومتر شناور نیست. در این حالت شلنگ اکسیژن مسدود شده و یا آب در آن وجود دارد.

  • جریان اکسیژن مسدود شده، حباب های بسیار کمی در لیوان مشاهده می شود. در این حالت احتمالا مرطوب کننده نشتی دارد و یا درپوش لیوان محکم نیست.

  • اکسیژن ساز خودش می تواند مشکلاتی را ایجاد کند. به منظور فهمیدن اینکه آیا اکسیژن ساز خودش منجر به بروز مشکلات می شود یا لوازم جانبی آن. ابتدا تمام لوازم جانبی را از آن قطع کنید و خروجی را با انگشت خود مسدود کنید. در این حالت شما باید فشار را حس کنید و توپی فلومتر باید پایین بیاید چون هیچ جریانی وجود ندارد.

نصب دستگاه اکسیژن ساز در بیمارستان

قبل از سفارش دستگاه اکسیژن ساز یا روشن کردن آن بایستی حتما به فراهم آوردن نکاتی دقت نمود:

  • برق مناسب با جریان و ولتاژ مورد نیاز بایستی فراهم باشد.

  • اکسیژن ساز برق نسبتا زیادی مصرف می کند و نباید از کابل ها و سوکت های ارزان قیمت استفاده کنید.

  • اتاق باید عاری از گرد و غبار و دارای تهویه مناسبی باشد. نه خیلی گرم و نه خیلی مرطوب. ورودی دستگاه باید آزاد باشد و نباید به هیچ عنوان پوشیده شود. اکسیژن ساز را نباید خیلی نزدیک دیوار، پرده و تخت بیمار قرار دهید.

  • از نازل های بسیار طویل که می تواند منجر به تصعید رطوبت و ایجاد قطرات آب در تیوب شود خودداری نمایید. تا آنجا که ممکن است دستگاه را نزدیک بیمار قرار دهید.

وقتی اکسیژن ساز در اتاق عمل استفاده می شود:

  • آن را دور از گازهای دیگر مثل اتر قرار دهید.

  • حتما یک کپسول اکسیژن اضافی در دسترس نگه دارید تا در مواقع اضطراری مثل قطع جریان برق و .... بتوانید از آن استفاده کنید.

  • نحوه استفاده صحیح از دستگاه را به پزشکان و پرستاران آموزش دهید. در مورد مشکلات احتمالی که ممکن است پیش بیاید به آن ها توضیح بدهید و روش تمیز کردن فیلتر و مرطوب کننده را به آن ها آموزش بدهید.

  • در نهایت دستور العمل دستگاه را به شخص مسئول تحویل دهید و از تحویل گیرنده برای بررسی و عملکرد درست دستگاه رسید دریافت کنید.

 

طراحی و اجرا: فروشگاه ساز سبدخرید