آیا می دانید یک کوهنورد چه زمانی نیاز به استفاده از کپسول اکسیژن دارد؟

۱۴ فروردین ۱۳۹۶ ۰۱:۴۸:۰۹ ب.ظ

آیا می دانید یک کوهنورد چه زمانی نیاز به استفاده از کپسول اکسیژن دارد؟

آیا می دانید یک کوهنورد چه زمانی نیاز به استفاده از کپسول اکسیژن دارد؟

نویسنده: دکتر سینا

با اوج گرفتن از سطح زمین پدیده ای بدن انسان را تحت تاثیر قرار می دهد که به آن هیپوکسی کم فشار می گویند. این مشکل فقط در اثر کمبود اکسیژن رخ می دهد که به دنبال آن اکسیژن رسانی به بافت های بدن به خوبی انجام نمی شود. جو زمین ترکیبی از گازهای مختلف است. بخش اعظم آن (حدود 78 درصد) را گاز نیتروژن تشکیل می دهد و مهم ترین بخش این گازها هم اکسیژن است (21 درصد) و درصدی هم شامل گازهای دیگر است.

فشار این مخلوط گازها با تغییر ارتفاع تغییر می کند. وقتی شما از سطح زمین بالاتر می روید (در بالا رفتن از کوه و یا در هواپیما) هوای کمتری در بالای سر شما وجود خواهد داشت. در نتیجه هوایی که شما تنفس می کنید از فشار کمتری نسبت به فشار گاز در سطح زمین برخوردار است. در سطح دریا که در آن فشار 1 اتمسفر است و 21 درصد هوا گاز اکسیژن است، فشار جزئی اکسیژن 21 درصد است. اگر شما به اندازه ای از سطح زمین بالا روید که فشار جو به نصف کاهش یابد، نسبت نیتروژن به اکسیژن ثابت مانده و فشار جزئی اکسیژن در آن ارتفاع برابر با 11/5% خواهد بود و همین طور رفته رفته با افزایش ارتفاع فشار جزئی گاز اکسیژن کاهش می یابد.

عملکرد زنده مانی بدن وابسته به فشار جزئی اکسیژنی است که تنفس می کند. بدن در فشار جزئی 15 تا 25 درصد اکسیژن عالی عمل می کند. در فشارهای جزئی زیر 15 درصد بدن با کاهش غلظت اکسیژن مشکلاتی نظیر عدم تمرکز و ناهماهنگی فیزیکی خواهد داشت. در فشار اکسیژن زیر 10 درصد هوشیاری فرد از دست می رود و در فشار زیر 7 درصد نیز فرد در اثر خفگی می میرد (درصد ها حدودی تعریف شده اند و فرد باید در یک حداقل زمانی در این وضعیت بماند تا این مشکلات بروز کند). در هنگام بالا رفتن از کوه شما نیاز ندارید که فشار جزئی اکسیژن هوای تنفسی شما به حدود 7 درصد برسد تا دچار خفگی و مرگ شوید چرا که قبل از آن با از دست دادن هوشیاری خود در اثر سرما منجمد خواهید شد. حتی به وجود آمدن همان عدم تعادل اولیه می تواند منجر به افتادن و یا حتی مرگ شود. مشکل کمبود اکسیژن معمولا در ارتفاعات بالاتر از 2500 متر اتفاق می افتد.

لازم به ذکر است که با افزایش ارتفاع و کمبود اکسیژن بدن پاسخی می دهد که به آن هم هوایی می گویند. روند هم هوایی در اوایل افزایش ارتفاع شروع می شود اما کامل شدن آن هفته ها زمان می برد و همین طور برای کامل شدن آن و جلوگیری از بروز مشکلات بایستی در ارتفاعات بالاتر از 3000 متر 300 متر در روز ارتفاع خود را افزایش دهید تا روند هم هوایی در بدن به خوبی و بدون هیچ مشکلی پیش رود. روند هم هوایی برای کوهنوردانی که برنامه کوهنوردی خود را در زمان های طولانی تری می چینند می تواند رخ دهد. اما از آنجا که بسیاری از مردم معمولا کوهنوردی را به عنوان یکی از تفریحات کوتاه مدت در برنامه زندگی خود قرار می دهند باید چاره دیگری اندیشید. به این افراد استفاده از کپسول اکسیژن پیشنهاد می شود.   

کپسول اکسیژن کوهنوردی کپسول اکسیژن همراه کوچکی است که از گاز اکسیژن خالص پر شده است و کوهنوردان با همراه داشتن آن به هوای فشار پایینی که در ارتفاعات تنفس می کنند گاز اکسیژن خالص می افزایند و فشار گاز اکسیژن تنفسی خود را به میزان فشار گاز اکسیژن لازم برای زنده ماندن و حفظ سطح هوشیاری بالا می رسانند، هرچند فشار گاز اکسیژن تنفسی در ارتفاعات به کمک کپسول اکسیژن کوهنوردی باز هم به میزانی که مطلوب بدن باشد نمی رسد و بعضا برخی خستگی های مفرط که در ارتفاعات در کوهنوردان ایجاد می شود به دلیل همین کافی نبودن گاز اکسیژن است و بدن نمی تواند به مدت طولانی فعالیت مستمر خود را حفظ کند. گاز اکسیژن موجود در این کپسول ها معمولا تنها به اندازه ای کافی خواهد بود که کوهنورد بتواند با تعدادی از آن ها خود را به بالای قله رسانیده و برگردد.

کپسول اکسیژن کوهنوردی یکی از کوچکترین کپسول های اکسیژن موجود در بازار است که به آن کپسول اکسیژن پزشکی 2/5 لیتری نیز می گویند. زیرا علاوه بر کوهنوردان توسط بیمارانی که نیاز به اکسیژن تراپی های مداوم دارند در بیرون از منزل استفاده می شود. این کپسول ها بیشتر از آلومینیوم ساخته می شوند، که سبک تر بوده و در نتیجه حمل آن ها آسان تر است. این کپسول ها تنها حدود 2 کیلوگرم وزن دارند و مجهز به کوله پشتی های محکمی هستند که حمل آسان و ایمن کپسول اکسیژن را برای کوهنوردان فراهم می سازد. در صورتی که نیاز به دانستن این موضوع که چه مدت زمانی می توانید از یک کپسول اکسیژن کوهنوردی با میزان جریان اکسیژن مشخص استفاده کنید مقاله محاسبه مدت زمان استفاده از یک کپسول اکسیژن پزشکی را مطالعه نمایید. 

هر گونه کپی برداری بدون ذکر منبع ممنوع است

طراحی و اجرا: فروشگاه ساز سبدخرید